Win 8.1 do 10: Aktualizacja krok po kroku. Czy potrzebna licencja?

W obliczu zakończenia wsparcia technicznego dla Windows 8.1, co nastąpiło 10 stycznia 2023 roku, dalsze korzystanie z tego systemu wiąże się z poważnym ryzykiem bezpieczeństwa. Ten szczegółowy poradnik krok po kroku przeprowadzi Cię przez cały proces aktualizacji do Windows 10, minimalizując potencjalne problemy i zapewniając płynne przejście na nowocześniejszy i bezpieczniejszy system.

Dalsze korzystanie z systemu Windows 8.1 po 10 stycznia 2023 roku jest wysoce ryzykowne. Microsoft oficjalnie zakończył wsparcie techniczne dla tej wersji, co oznacza, że Twój komputer nie otrzymuje już żadnych aktualizacji zabezpieczeń. W praktyce sprawia to, że system staje się łatwym celem dla wirusów, złośliwego oprogramowania i ataków hakerskich, które mogą doprowadzić do utraty danych, kradzieży tożsamości czy uszkodzenia systemu. Bez bieżących poprawek bezpieczeństwa, każda nowo odkryta luka pozostaje otwarta, narażając Cię na poważne konsekwencje.

Przejście na Windows 10 to nie tylko kwestia bezpieczeństwa. To również krok w stronę nowocześniejszego i bardziej funkcjonalnego środowiska pracy. Oto kluczowe korzyści, które zyskasz:

• Znacząca poprawa bezpieczeństwa: Windows 10 jest regularnie aktualizowany, co zapewnia ochronę przed najnowszymi zagrożeniami. Zintegrowany Windows Defender oferuje solidną ochronę antywirusową.
• Dostęp do nowszych funkcji i aplikacji: Wiele nowoczesnych programów i gier wymaga Windows 10 (lub nowszego). Zyskasz dostęp do sklepu Microsoft Store z szeroką gamą aplikacji, przeglądarki Edge, wirtualnych pulpitów czy trybu tabletu.
• Nowoczesny i intuicyjny interfejs: Windows 10 łączy w sobie elementy znane z Windows 7 (menu Start) z nowoczesnym wyglądem, oferując bardziej spójne i przyjemne doświadczenie użytkownika.
• Lepsza wydajność i stabilność: Nowsze wersje systemu często lepiej zarządzają zasobami sprzętowymi, co może przełożyć się na płynniejszą pracę komputera.
• Dłuższe wsparcie: Windows 10 będzie otrzymywał wsparcie do października 2025 roku, co daje Ci spokój na kolejne lata.

Zanim przystąpisz do aktualizacji, upewnij się, że Twój komputer spełnia minimalne wymagania dla Windows 10. Dobra wiadomość jest taka, że większość maszyn działających pod kontrolą Windows 8.1 bez problemu sobie z nimi poradzi:

• Procesor: 1 GHz lub szybszy, kompatybilny z PAE, NX i SSE2.
• Pamięć RAM: 1 GB dla wersji 32-bitowej lub 2 GB dla wersji 64-bitowej.
• Miejsce na dysku twardym: 16 GB dla systemu 32-bitowego lub 20 GB dla systemu 64-bitowego.
• Karta graficzna: Kompatybilna z DirectX 9 lub nowszym ze sterownikiem WDDM 1.0.
• Wyświetlacz: Rozdzielczość co najmniej 800x600 pikseli.

Jak widać, wymagania są naprawdę niskie, co sprawia, że aktualizacja jest dostępna dla szerokiego grona użytkowników.

Zanim wykonasz jakikolwiek ruch w kierunku aktualizacji, musisz bezwzględnie wykonać pełną kopię zapasową wszystkich swoich ważnych danych. To absolutna konieczność! Chociaż proces aktualizacji zazwyczaj przebiega bezproblemowo i pozwala na zachowanie plików, zawsze istnieje minimalne ryzyko, że coś pójdzie nie tak. Kopia zapasowa to Twoja polisa ubezpieczeniowa przed utratą cennych dokumentów, zdjęć czy filmów. Możesz użyć zewnętrznego dysku twardego, pamięci USB o dużej pojemności lub usługi przechowywania w chmurze.

Aktualizacja do Windows 10 wymaga pewnej ilości wolnego miejsca na dysku C: 16 GB dla wersji 32-bitowej i 20 GB dla wersji 64-bitowej. Jeśli masz mniej, system może odmówić instalacji lub proces zostanie przerwany. Oto kilka praktycznych wskazówek, jak zwolnić miejsce:

• Użyj wbudowanego narzędzia Oczyszczanie dysku (wpisz "Oczyszczanie dysku" w wyszukiwarce Windows). Pozwala ono usunąć tymczasowe pliki, pliki systemowe i inne zbędne dane.
• Przenieś duże pliki (filmy, zdjęcia, gry) na inny dysk, partycję lub zewnętrzny nośnik.
• Odinstaluj nieużywane programy i gry, które zajmują dużo miejsca.
• Opróżnij Kosz systemowy.

Niektóre programy, zwłaszcza te głęboko zintegrowane z systemem, mogą powodować konflikty podczas aktualizacji. Do najczęstszych winowajców należą antywirusy firm trzecich. Zdecydowanie zalecam ich tymczasowe odinstalowanie przed rozpoczęciem procesu.

• Programy antywirusowe i zapory sieciowe firm trzecich: Mogą blokować kluczowe etapy aktualizacji. Odinstaluj je i zainstaluj ponownie po pomyślnym przejściu na Windows 10.
• Narzędzia do optymalizacji systemu: Czasem mogą powodować niestabilność.
• Sterowniki niskopoziomowe: Szczególnie te dla rzadkiego sprzętu.

Pamiętaj, aby po aktualizacji zainstalować z powrotem swoje ulubione oprogramowanie antywirusowe.

Zanim rozpoczniesz aktualizację do Windows 10, upewnij się, że Twój obecny system Windows 8.1 jest w pełni zaktualizowany. Przejdź do Ustawień, a następnie do "Aktualizacje i zabezpieczenia" i sprawdź dostępność wszystkich poprawek. Ponadto, zaktualizuj wszystkie sterowniki do najnowszych wersji możesz to zrobić za pomocą Menedżera Urządzeń lub pobierając je bezpośrednio ze stron producentów Twojego sprzętu (karty graficznej, płyty głównej itp.). To minimalizuje ryzyko problemów ze zgodnością po przejściu na nowy system.

Najbardziej rekomendowaną metodą aktualizacji jest użycie oficjalnego narzędzia Microsoftu Media Creation Tool. Oto jak go pobrać i uruchomić:

1. Otwórz przeglądarkę internetową i przejdź na oficjalną stronę pobierania Windows 10 firmy Microsoft (wyszukaj "Pobierz Windows 10 Microsoft").
2. Znajdź sekcję "Utwórz nośnik instalacyjny systemu Windows 10" i kliknij przycisk "Pobierz narzędzie".
3. Po pobraniu pliku `MediaCreationToolxxxx.exe` uruchom go. Musisz zaakceptować warunki licencji.
4. Narzędzie przygotuje się do pracy, co może chwilę potrwać.

Po uruchomieniu Media Creation Tool, jedną z opcji, którą zobaczysz, będzie "Uaktualnij ten komputer teraz". Wybór tej opcji spowoduje, że narzędzie pobierze pliki instalacyjne Windows 10 i natychmiast rozpocznie proces aktualizacji Twojego obecnego systemu, zachowując Twoje pliki, aplikacje i ustawienia (o ile wybierzesz taką opcję podczas instalacji). Jest to najprostsza metoda dla większości użytkowników, którzy chcą po prostu przejść na Windows 10 bez zbędnych komplikacji i nie planują czystej instalacji.

Jeśli wolisz mieć większą kontrolę nad procesem lub planujesz aktualizować wiele komputerów, możesz użyć Media Creation Tool do stworzenia nośnika instalacyjnego USB lub DVD. Wybierz opcję "Utwórz nośnik instalacyjny (dysk flash USB, DVD lub plik ISO) dla innego komputera". Następnie wybierz język, architekturę (32-bit, 64-bit lub obie) i edycję systemu Windows 10. Narzędzie poprowadzi Cię przez proces tworzenia bootowalnego pendrive'a (wymagany pendrive o pojemności co najmniej 8 GB) lub pliku ISO, który możesz nagrać na płytę DVD. Zalety tej metody to możliwość wykonania czystej instalacji (formatowania dysku), co często poprawia wydajność, oraz możliwość użycia nośnika na wielu komputerach.

Niezależnie od tego, czy wybrałeś bezpośrednią aktualizację, czy instalację z nośnika, proces będzie przebiegał podobnie. Będziesz musiał podjąć kilka kluczowych decyzji:

• Wybór języka i układu klawiatury: Na początku instalacji.
• Akceptacja warunków licencji: Standardowy krok.
• Wybór typu instalacji: To kluczowy moment. Możesz wybrać "Zachowaj pliki osobiste i aplikacje" (zalecane przy aktualizacji) lub "Nic" (czysta instalacja, która usunie wszystko z dysku systemowego).
• Wprowadzenie klucza produktu: System może o niego poprosić na tym etapie.
• Ustawienia prywatności: Po instalacji system poprosi o konfigurację podstawowych ustawień prywatności.

Instalacja będzie wymagała kilku restartów komputera. Bądź cierpliwy, proces może potrwać od kilkudziesięciu minut do kilku godzin, w zależności od szybkości Twojego sprzętu.

Wiele osób zastanawia się, czy aktualizacja z Windows 8.1 do 10 jest nadal darmowa. Oficjalnie, program darmowej aktualizacji z Windows 7 i 8.1 do Windows 10 zakończył się 29 lipca 2016 roku. Przez wiele lat istniała jednak "furtka", która pozwalała na aktywację Windows 10 za pomocą kluczy produktów ze starszych systemów. Niestety, Microsoft oficjalnie zamknął tę możliwość we wrześniu 2023 roku. Oznacza to, że darmowa aktualizacja za pomocą narzędzia Media Creation Tool i starych kluczy nie jest już gwarantowana i w większości przypadków będziesz musiał zakupić nową licencję na Windows 10 (lub Windows 11, której klucz często aktywuje Windows 10).

Jeśli podczas procesu aktualizacji lub po jego zakończeniu system poprosi o klucz produktu, a Twój stary klucz z Windows 8.1 nie działa, oznacza to, że musisz zakupić nową licencję. System Windows 10 będzie działał przez pewien czas bez aktywacji, ale z ograniczoną funkcjonalnością (np. brak możliwości personalizacji). Aby odblokować pełne możliwości i zapewnić legalność systemu, konieczny jest zakup klucza produktu.

Aby mieć pewność, że kupujesz legalną i działającą licencję, zalecam zakup Windows 10 (lub Windows 11, której klucz często aktywuje Windows 10) z zaufanych źródeł. Unikaj podejrzanie tanich ofert, które mogą okazać się nielegalnymi kluczami lub kluczami OEM nieprzeznaczonymi dla użytkowników końcowych.

• Oficjalny sklep Microsoftu: Najbezpieczniejsze źródło, choć zazwyczaj najdroższe.
• Autoryzowani sprzedawcy detaliczni: Duże sieci sklepów z elektroniką (np. Media Expert, RTV Euro AGD, X-kom) oferują legalne licencje.
• Sprawdzeni sprzedawcy online: Upewnij się, że sprzedawca ma dobre opinie i jest autoryzowanym partnerem Microsoftu.

Nawet przy najlepszych przygotowaniach, czasem zdarzają się problemy. Jednym z najczęstszych jest zatrzymanie się procesu instalacji na określonym procencie. Nie panikuj od razu! Oto co możesz zrobić:

• Poczekaj: Czasami instalacja może "zawiesić się" na długi czas, ale w rzeczywistości w tle nadal coś się dzieje. Daj jej co najmniej kilka godzin, zanim podejmiesz drastyczne kroki.
• Ponowne uruchomienie: Jeśli czekanie nie pomaga, spróbuj wymusić ponowne uruchomienie komputera. W niektórych przypadkach instalacja wznowi się lub system przywróci poprzednią wersję Windows.
• Sprawdź miejsce na dysku: Upewnij się, że masz wystarczająco dużo wolnego miejsca, jak wspomniano wcześniej.
• Odłącz urządzenia peryferyjne: Odłącz wszystkie zbędne urządzenia USB (drukarki, zewnętrzne dyski, kamery), pozostawiając tylko klawiaturę i mysz.
• Wyłącz internet: Odłącz kabel sieciowy lub wyłącz Wi-Fi, aby zapobiec pobieraniu aktualizacji w tle, które mogą kolidować z instalacją.

Po aktualizacji do Windows 10 możesz napotkać problemy ze sterownikami na przykład brak dźwięku, niedziałająca karta Wi-Fi, problemy z grafiką czy urządzeniami USB. To dość powszechne, zwłaszcza w przypadku starszego sprzętu. Oto jak sobie z tym poradzić:

• Menedżer Urządzeń: Otwórz Menedżer Urządzeń (kliknij prawym przyciskiem myszy na przycisk Start i wybierz "Menedżer Urządzeń"). Poszukaj urządzeń z żółtymi wykrzyknikami. Kliknij prawym przyciskiem myszy na takie urządzenie i wybierz "Aktualizuj sterownik" > "Wyszukaj automatycznie zaktualizowane oprogramowanie sterownika".
• Windows Update: Upewnij się, że system Windows 10 jest w pełni zaktualizowany. Często Windows Update sam pobiera i instaluje odpowiednie sterowniki.
• Strony producentów sprzętu: Najpewniejszym źródłem są strony internetowe producentów Twojego komputera (np. Dell, HP, Lenovo) lub poszczególnych komponentów (np. NVIDIA, AMD dla kart graficznych, Realtek dla dźwięku). Wyszukaj sterowniki dla swojego modelu komputera i systemu Windows 10.

Jeśli po aktualizacji zauważysz brakujące pliki, mam nadzieję, że wykonałeś kopię zapasową! W takim przypadku po prostu przywróć je z wcześniej utworzonej kopii. Jeśli chodzi o niedziałające programy, oto co możesz zrobić:

• Ponowna instalacja: Wiele programów będzie wymagało ponownej instalacji po aktualizacji systemu. Pobierz najnowsze wersje ze stron producentów.
• Tryb zgodności: Jeśli program jest starszy, spróbuj uruchomić go w trybie zgodności z Windows 8.1. Kliknij prawym przyciskiem myszy na ikonę programu, wybierz "Właściwości", przejdź do zakładki "Zgodność" i zaznacz opcję "Uruchom ten program w trybie zgodności dla:".
• Sprawdź aktualizacje programu: Upewnij się, że masz najnowszą wersję programu, która jest w pełni kompatybilna z Windows 10.

Po pomyślnym zakończeniu aktualizacji i pierwszym uruchomieniu Windows 10, wykonaj kilka kluczowych czynności. Przede wszystkim sprawdź stan aktywacji systemu przejdź do "Ustawienia" > "Aktualizacja i zabezpieczenia" > "Aktywacja". Upewnij się, że system jest aktywowany. Następnie natychmiast wyszukaj i zainstaluj wszystkie dostępne aktualizacje systemowe za pośrednictwem Windows Update. To zapewni Ci najnowsze poprawki bezpieczeństwa i funkcjonalności.

Windows 10 oferuje wiele możliwości personalizacji. Poświęć chwilę na dostosowanie systemu do swoich preferencji. Możesz zmienić ustawienia menu Start, wygląd pulpitu, tło, kolory, a także skonfigurować ustawienia prywatności, aby czuć się komfortowo z nowym systemem. Eksperymentuj z nowymi funkcjami i poznaj możliwości, jakie daje Windows 10.

Na koniec, zainstaluj ponownie wszystkie niezbędne programy, które odinstalowałeś przed aktualizacją lub które przestały działać. Przywróć również swoje dane z wcześniej utworzonej kopii zapasowej. Upewnij się, że wszystkie Twoje pliki są na swoim miejscu, a ulubione aplikacje działają poprawnie. Teraz możesz cieszyć się bezpiecznym i nowoczesnym systemem Windows 10!